Kalendarium historyczne Milanówka
![](pliki/648/herb_mail_sm.jpg)
- 1899 – Powstaje spółka kapitałowo-parcelacyjna pod nazwą "Kozłowski-Lasocki i spółka", które założycielem jest Michał Lasocki właściciel majątku Milanówek; spółka przystępuje do pierwszej parcelacji majątku w celu utworzenia Letniska Milanówek
- 1901 – Utworzenie w Milanówku przystanku Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej
- 1907 – Rozpoczyna się budowa pierwszego kościoła pod nazwą "Kaplica św. Jadwigi"
- 1908 – Powstaje pierwsza szkoła powszechna im. ks. P. Skargi
- 1908 – Rozpoczyna działalność Milanowskie Towarzystwo Letnicze
- 1911 – Powstaje Ochotnicza Straż Ogniowa
- 1914-1918 – W czasie I wojny światowej liczba stałych mieszkańców nie przekracza 500 osób
- 1919 – Powstaje wyodrębniona administracyjnie Gmina Letnisko Milanówek
- 1919 – Tworzy się pierwsze gimnazjum koedukacyjne
- 1919 – Organizują się pierwsze drużyny harcerskie
- 1924 – Początki jedwabnictwa – rodzeństwo Henryk i Stanisława Witaczkowie zakładają Centralną Doświadczalną Stację Jedwabniczą (CDSJ)
- 1924 – Rozpoczyna działalność pierwszy urząd pocztowy
- 1925 – Elektryfikacja Letniska Milanówek
- 1928 – Erygowana zostaje samodzielna parafia rzymskokatolicka pod wezwaniem św. Jadwigi
- 1928 – Powstaje posterunek Policji Państwowej
- 1930 – Milanówek odwiedza prezydent RP prof. Ignacy Mościcki i dokonuje oficjalnego otwarcia CDSJ
- 1936 – Doprowadzenie z Warszawy linii Elektrycznej Kolei Dojazdowej (EKD) i elektryfikacja PKP wywierają wielki wpływ na dalszy rozwój Letniska
- 1938 – Rozpoczyna pracę automatyczna centrala telefoniczna
- 1939 – Ludność Milanówka wzrasta do ok. 7 tys. osób
- 1939-1944 - Lata wojny to okres dobrze zorganizowanej walki z hitlerowskim okupantem, prowadzonej głównie przez Armię Krajową; działają dwa plutony liniowe, dwa Oddziały Specjalne Kedywu, trzy radiostacje łączności z Londynem, obsługa i ochrona trzech sztabów różnych szczebli, odbiór wielu zrzutów, rozwija się tajny ruch wydawniczy, działa wywiad i kontrwywiad:, na dużą skalę prowadzi się tajne nauczanie; ponad 50 mieszkańców walczy w Powstaniu Warszawskim
- 1942 – Rozpoczyna działalność Zgromadzenie Sióstr Urszulanek SJK
- 1944-1945 – Na plebanii Św. Jadwigi przechowuje się (9.09.1944-17.10.1945) urnę z sercem Fryderyka Chopina, wywiezioną z płonącej Warszawy; mieści się tu również Kuria Metropolitalna Warszawska
- 1944-1945 – Po Powstaniu Warszawskim w Milanówku znajdują schronienie szpitale ewakuowane ze stolicy. Łącznie przez miejscowość i przewija się wg szacunków ok. 80-90 tys. osób. Do stycznia 1945 r. przebywają w Milanówku członkowie Delegatury i Rządu i dowództwa Armii Krajowej
- 1945 – Z inicjatywy ks. Jerzego Modzelewskiego powstaje Biblioteka Parafialna
- 1945 – Odbywa się pierwsza powojenna wystawa artystów plastyków, której komisarzem jest milanowianin prof. Jan Szczepkowski
- 1946 – powstaje oddział miejski Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów
- 1948 – Otwarcie Miejskiej Biblioteki Publicznej
- 1951 – Milanówek otrzymuje prawa miejskie
- 1951 – Rozpoczyna produkcję Fabryka Narzędzi Chirurgicznych
- 1952 – Szkoła Podstawowa nr 2 przenosi się do nowego budynku przy ul. Literackiej
- 1961 – Do nowej siedziby przy ul. Piasta przenosi się Liceum Ogólnokształcące
- 1965 – Nową siedzibę otrzymuje Szkoła Podstawowa nr 3, w 1970 przyjmie imię Fryderyka Chopina
- 1970 – Do użytku przekazuje się odkryty basen kąpielowy
- 1970 – Własną siedzibę przy ul. Wójtowskiej otrzymuje Zespół Szkół Zawodowych, który przyjmuje później im. Józefa Bema
- 1972 – Likwidacja miejskiego odcinka WKD (od przystanku PKP Milanówek do przystanku WKD Milanówek Graniczna) z uwagi na wycofanie przedwojennego taboru produkcji angielskiej i zastąpienie go elektrycznymi zespołami trakcyjnymi serii EN94 wyprodukowanymi we wrocławskim PaFaWag-u
- 1975 – Powołuje się do życia hufiec ZHP
- 1977 – Powstaje Miejski Ośrodek Kultury
- 1978 – W willi „Waleria” powstaje prywatne muzeum rzeźby im. prof. Jana Szczepkowskiego
- 1980 – Na Grudowie powstaje rzymsko-katolicka Parafia Matki Boskiej Bolesnej
- 1984 – Inauguracja nowej siedziby Przychodni Rejonowej przy ul. Piasta 30
- 1989 – Powstaje Społeczne Liceum Ogólnokształcące – jedno z pierwszych w Polsce
- 1989 – Wpisanie Zespołu Urbanistyczno-Krajobrazowego miasta do rejestru zabytków
- 1990 – Rozpoczyna działalność Integracyjna Społeczna Szkoła Podstawowa, która w 1996 r. przyjmie imię gen. Emila Fieldorfa
- 1990 – Pierwsze wolne wybory; wszystkie miejsca w Radzie uzyskują osoby z listy Komitetu Obywatelskiego "Solidarność"
- 1991 – Utworzenie Straży Miejskiej
- 1991 – Powstanie w Milanówku Środowiska Mielizna Obwodu Bażant Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej
- 1991 – Powstaje Galeria Antyk, która w 1994 zmieni nazwę na Galeria Ars Longa
- 1993 – Milanówek, jako jedno z pierwszych miast w Polsce wprowadza selektywną zbiórkę odpadów
- 1994 – Powstaje Towarzystwo Miłośników Milanówka (TMM), które inicjuje i realizuje wiele ważnych inicjatyw wydawniczych i projektów w zakresie kształtowania nowego wizerunku miasta (m.in. sfinalizowanie prac nad nowym herbem i zorganizowanie dwuletnich obchodów 100-lecia Milanówka)
- 1995 – "50 lat później w Milanówku" – wielka wystawa sztuki w Galerii Ars Longa z udziałem ponad 30 najwybitniejszych polskich artystów plastyków w rocznicę pierwszej powojennej wystawy. Równolegle wystawy komplementarne: w Muzeum im. Jana Szczepkowskiego nt. twórczości tego cenionego rzeźbiarza; w Miejskim Ośrodku Kultury – poświęcona malarstwu na jedwabiu z udziałem najwybitniejszych polskich artystów
- 1995 – Zamknięcie odcinka WKD od przystanku Milanówek Graniczna do Milanówek Grudów
- 1997 – I Festiwal Inspiracji Chopinowskich
- 1998 – Inauguracja obchodów 100-lecia Letniska Milanówek oraz 70-lecia Parafii św. Jadwigi1998 - W wyniku nowego podziału administracyjnego kraju – z dniem 1.01.1999 Milanówek wchodzi w skład nowo utworzonego powiatu grodziskiego
- 1999 – Powstaje pierwsze w naszym mieście Gimnazjum Społeczne
- 2000 – 27 maja uroczystość nadania Szkole Podstawowej nr 2 im. Armii Krajowej
- 2000 – 3 października – otwarcie i poświęcenie katolickiego Domu Rehabilitacyjno-Opiekuńczego przy ul. Piasta 5
- 2001 – 5 września rozpoczyna swoją działalność Nowa Prywatna Szkoła Podstawowa
- 2001 – 27 października w Teatrze Letnim – uroczysta sesja Rady Miasta poświęcona jubileuszowi 50-lecia uzyskania praw miejskich
- 2001 – W grudniu odbywa się pierwszy „Twórczy Milanówek” – impreza kulturalna zorganizowana wspólnie przez Zespół Szkół im. J. Bema, Towarzystwo Miłośników Milanówka i Pracownię Projektu i Stylizacji Sylwetki „Befana”, która ma na celu popularyzowanie dorobku miejscowych twórców
- 2002 – Utworzenie drugiego gimnazjum publicznego przy Szkole Podstawowej nr 1 i powołanie dwóch Zespołów Szkół przy Szkole Podstawowej nr 1 im. ks. Piotra Skargi i przy Szkole Podstawowej nr 3 im. Fryderyka Chopina
- 2002 – 7 września uroczyste otwarcie Miejskiej Hali Sportowej przy ul. Żabie Oczko
- 2002 – 27 października w czasie wyborów samorządowych mieszkańcy Milanówka po raz pierwszy wyłaniają burmistrza w tzw. wyborach bezpośrednich; zostaje nim Jerzy Wysocki
- 2003 – Przyznanie pierwszych statuetek "Milanowskiego Liścia Dębu" za zasługi dla miasta; uhonorowano Antoniego Szurgocińskiego, Jerzego Dmochowskiego i Petroniusza Frejlicha
- 2003 – W MOK odbywa się I Festiwal Sztuki im. Stanisława Gruszczyńskiego
- 2003 – Oddanie do użytku kładki nad torami PKP łączącej Zespół Szkół i miejską halę sportową przy ul. Żabie Oczko z południową częścią miasta
- 2003 – Mieszkaniec miasta Jarosław Marek Rymkiewicz otrzymuje prestiżową nagrodę literacką NIKE za tom poezji „Zachód słońca w Milanówku”
- 2003 – Rady Miasta Milanówka uchwala „Strategię zrównoważonego rozwoju miasta Milanówka w latach 2004-2020”
- 2004 – Przekazanie do użytku pierwszego z trzech bloków mieszkalnych wybudowanych z inicjatywy władz samorządowych w ramach TBS (Towarzystwa Budownictwa Społecznego)
- 2004 – Oddanie do użytku nowego komisariatu Policji przy ul. Literackiej 13
- 2004 – Obchody 80. rocznicy utworzenia Centralnej Doświadczalnej Stacji Jedwabniczej, m.in. wielka wystawa malarstwa na jedwabiu w Galerii Ars Longa
- 2004 – Rada Miasta podejmuje uchwałę nadającą Milanówkowi status miasta-ogrodu
- 2005 – Rada Miasta uchwala wieloletni plan inwestycyjny na lata 2005-2013 oraz plan rozwoju lokalnego miasta Milanówka
- 2005 – Uruchomienie I etapu monitoringu wizyjnego zwiększającego bezpieczeństwo w najbardziej zagrożonych przestępczością miejscach miasta
- 2005 – Zakończenie II etapu budowy mieszkań w ramach TBS – przekazanie do użytku kolejnych 52 lokali
- 2005 – 31 sierpnia w Teatrze Letnim wernisaż wystawy poświęconej 25. rocznicy powstania Solidarności
- 2005 – Inauguracja działalności Milanowskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku
- 2005 – Otwarcie największego w Polsce Archiwum Państwowego Dokumentacji Osobowej i Płacowej
- 2005 – 31 grudnia: ludność miasta przekracza 15 tys. stałych mieszkańców
- 2006 – We wrześniu odbywa się I Festiwal Otwarte Ogrody w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa
- 2006 – 13 października: otwarcie boiska sportowego z torem wrotkarskim przy Zespole Szkół nr 2 im. J. Bema
- 2007 – 28 kwietnia: otwarcie Miejskiej Hali Sportowej nr 2 przy Zespole Szkół Gminnych nr 1
- 2007 – Miasto kupuje willę "Walerię"; wraz z nabyciem nieruchomości Gmina otrzymuje bezpłatnie 127 dzieł sztuki prof. Jana Szczepkowskiego
- 2007 – Wprowadzenie parkometrów w centrum miasta
- 2007 – 6 października: otwarcie boiska wielofunkcyjnego przy Zespole Szkół Gminnych nr 3
- 2007 – 13 października: otwarcie boiska wielofunkcyjnego przy Szkole Podstawowej nr 2
- 2007 – Miasto kupuje nieruchomość przy ul. Spacerowej 4 z przeznaczeniem na siedzibę Urzędu Miasta, Miejskiej Biblioteki Publicznej, Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej oraz organizacji pozarządowych
- 2008 – 7 września: uroczyste obchody 100-lecia Milanowskiego Towarzystwa Letniczego
- 2008 – 15 listopada: promocja albumu „Milanówek w dokumencie i fotografii”, wydanego przez Archiwum Państwowe Dokumentacji Osobowej i Płacowej w Milanówku
- 2008 – Obchody 200. rocznicy urodzin i 160. rocznicy śmierci F. Chopina – w ramach Europejskich Spotkań Muzycznych
- 2008 – 17 listopada: promocja albumu „Jan Szczepkowski. Życie i twórczość” dr Katarzyny Chrudzimskiej-Uhery, wydanego przez Urząd Miasta
- 2008 – 8 grudnia: Rada Miasta podejmuje uchwałę wdrażającą realizację Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami
- 2009 – 2 lutego uruchomienie stałej komunikacji mikrobusowej
- 2009 – 27 lutego: uroczyste przekazanie do użytkowania 172 mieszkań w ramach realizacji III etapu zadań TBS
- 2009 – Festiwal Otwarte Ogrody: obchody 110. rocznicy powstania Letniska Milanówek i 90-lecia utworzenia samodzielnej gminy Milanówek
- 2009 – 6 czerwca: otwarcie pierwszego spacerowego szlaku śladami II wojny światowej „Milanówek – Mały Londyn”
- 2009 – 7 czerwca na skwerze u zbiegu ulic Kościuszki i Mickiewicza - odsłonięcie kamienia upamiętniającego pierwszą pielgrzymkę Ojca Świętego do Ojczyzny
- 2009 – 7 czerwca: I Międzynarodowe Spotkanie Milanowian, m.in. z udziałem gości z Australii, Holandii, Indonezji i Rosji
- 2009 – 1 sierpnia: w 65 rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego na Skwerze ArmiiKrajowej odsłonięcie tablicy pamiątkowej ku czci milanowian – uczestników Powstania Warszawskiego
- 2009 – 13 września: uroczystości 70. rocznicy powstania cmentarza parafialnego w Milanówku
- 2009 – 20 września w Dourges, w północnej Francji, podczas Europejskich Dni Dziedzictwa, uroczyście zaprezentowano po konserwacji drewniany ołtarz „Kapliczka Bożego Narodzenia” autorstwa Jana Szczepkowskiego
- 2009 – We wrześniu - ukoronowaniem uroczystości związanych z 70-leciem powstania Polskiego Państwa Podziemnego – odsłonięcie tablicy na frontonie willi „Nasza”, upamiętniającej odbywające się w tym budynku posiedzenia władz PPP
- 2010 – W lutym inauguracja „Roku F. Chopina w Milanówku” (w ramach którego zorganizowano wiele koncertów, wystaw, konkursów i wydano książkę „Chopin w Milanówku”)
- 2010 – 19 kwietnia, w ramach rządowego programu „Moje Boisko-Orlik 2012”, oddano do użytku nowoczesny obiekt sportowy (przy ul. Sportowej)
- 2010 – 27 maja – w 20. rocznicę przywrócenia w Polsce samorządu terytorialnego – uroczysta sesja Rady Miasta, w czasie której dokonano podsumowania dorobku samorządu. W akcji pod nazwą „20 lat wspólnie” wzięło udział pond 1000 szkół i 193 samorządy terytorialne – w tym Milanówek reprezentowany przez młodzież z Zespołu Szkół nr 3 im. F. Chopina
- 2010 – Od 22 lipca do 25 sierpnia w Warszawskim Fotoplastykonie prezentowano stereoskopową ponad stuletnią kolekcję zdjęć przedwojennej Warszawy autorstwa Rufina Morozowicza, odnalezioną w willi „Waleria” w Milanówku.
- 2010 – 11 czerwca na terenie zespołu willowo parkowego Turczynek powołano do życia Podwarszawskie Trójmiasto Ogrodów. Umowę o współdziałaniu trzech samorządów podpisali Burmistrzowie Brwinowa, Milanówka i Podkowy Leśnej
- 2010 – 1 września: otwarcie nowej siedziby Urzędu Miasta w zmodernizowanym budynku przy ul. Spacerowej 4
- 2010 – Pierwsze Europejskie Dni Dziedzictwa zorganizowane pod marką „Podwarszawskie Trójmiasto Ogrodów” przez Milanówek, Brwinów i Podkowę Leśną
- 2010 – Od 25 września do 1 października trwały obchody 30-lecia Solidarności. Placykowi przy boisku „Orlik” nadano imię: „Skwer Solidarności”
- 2010 – W dniach od 10 do 17 października – w ramach obchodów Międzynarodowego Roku Chopinowskiego – odbył się w Milanówku „Tydzień chopinowski”. Celem imprezy było promowanie dorobku wielkiego kompozytora, a zwłaszcza związków jego muzyki z Milanówkiem. Z tej okazji zorganizowano kilka koncertów, wyjazd do Muzeum Chopina w W-wie i wydano książkę A. Pettyna „Chopin w Milanówku”
- 2010 – 6 listopada oddano do użytku największą inwestycję ostatniego 20-lecia – nowe przedszkole przy ul. Fiderkiewicza. Dwukondygnacyjny budynek zapewnia 250 miejsc dla przedszkolaków
- 2011 – 24 maja 2011 r. Rada Miasta Milanówka podjęła uchwałę o powołaniu miejskiej spółki prawa handlowego, określając jednocześnie zasady własności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych Gminy Milanówek. W wyniku tych działań 21 lipca 2011 r. zawiązano na mocy aktu notarialnego spółkę o nazwie Milanowskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o.
- 2010 – 4 i 5 czerwca 2011 Szkoła Podstawowa nr 2 im. Armii Krajowej obchodziła jubileusz 75-lecia działalności. W programie znalazły się m.in. jubileuszowa ekspozycja prezentująca dorobek szkoły oraz spotkanie pokoleń z udziałem absolwentów
- 2010 – 12 czerwca Klub Sportowy „Milan” Milanówek zorganizował na Stadionie Miejskim przy ul. Turczynek 8 uroczyste obchody jubileuszu 25-lecia swojej działalności
- 2011 – 18 czerwca: obchody 60. rocznicy nadania Milanówkowi praw miejskich. - odbyła się uroczysta sesja Rady Miasta, w której uczestniczyły delegacje samorządów z ościennych miejscowości i miast partnerskich Milanówka: Lidzbarka Warmińskiego i Welzheim w Niemczech. Wykład podsumowujący powojenny rozwój Milanówka w ostatnim 60-leciu wygłosił prezes Towarzystwa Miłośników Milanówka Andrzej Pettyn
- 2011 – 19 czerwca 50-lecie obchodziła Ochotnicza Straż Pożarna MIFAM
- 2011 – 24 września - jubileusz 100-lecia działalności OSP Milanówek. W czasie uroczystości rocznicowych odbyła się promocja albumu „Ilustrowane dzieje Ochotniczej Straży Pożarnej w Milanówku 1911-2011” w opracowaniu Marii Smoleń, chronologicznie obrazującego dzieje jednostki i zarazem będącego hołdem i podziękowaniem dla wielu pokoleń miejscowych strażaków. W uznaniu wieloletnich zasług OSP w Milanówku otrzymała najwyższe odznaczenie strażackie – Złoty Znak Związku. Uroczystość i okolicznościowy apel uświetnił prezes Zarządu Głównego ZOSP RP, wicepremier Waldemar Pawlak
- 2011 – 24 września Strażacy OSP Milanówek świętowali jubileusz 100-lecia swojej działalności. W czasie uroczystości rocznicowych odbyła się promocja albumu „Ilustrowane dzieje Ochotniczej Straży Pożarnej w Milanówku 1911-2011” w opracowaniu Marii Smoleń, chronologicznie obrazującego dzieje jednostki i zarazem będącego hołdem i podziękowaniem dla wielu pokoleń miejscowych strażaków. W uznaniu wieloletnich zasług OSP w Milanówku otrzymała najwyższe odznaczenie strażackie – Złoty Znak Związku. Uroczystość i okolicznościowy apel uświetnił prezes Zarządu Głównego ZOSP RP, wicepremier Waldemar Pawlak
- 2011 – 7 listopada 2011 r. w celu odwodnienia miasta na zebraniu założycielskim powołanie Spółki Wodnej
- 2011 – 3 października odbyło się spotkanie władz miasta z mieszkańcami poświecone sprawom odwodnienia miasta i powołania w oparciu o prawo wodne Spółki Wodnej. 7 listopada 2011 r. na zebraniu założycielskim uchwalono statut spółki i program działania
- 2011 – 7 października: uroczystość 50-lecia powołania Zespołu Szkól im. J. Bema
- 2011 – 9 listopada w siedzibie Ministerstwa Środowiska w W-wie podpisanie umowy na realizację projektu "Modernizacja i rozbudowa systemu infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej Gminy Milanówek" - największego przedsięwzięcia inwestycyjnego w historii Milanówka, zakładającego budowę 31,82 km sieci kanalizacji sanitarnej, czterech przepompowni ścieków, modernizacji ujęć wody oraz budowę stacji uzdatniania wody przy ul. Na Skraju
- 2011 – W wyniku podpisanej 2 grudnia umowy i podjętej współpracy z Kancelarią Sejmu - na koszt parlamentu zostanie poddana konserwacji część milanowskiej kolekcji prof. Jana Szczepkowskiego, przekazanej przez spadkobierców miastu
- 2012 – 3 lutego w budynku Urzędu Miasta przy ul. Spacerowej 4 - uroczysty wernisaż odsłonięcia obrazu „Milanówek w śmietankowej mgle” - wspólnego dzieła jedenastu milanowskich artystów: Małgorzaty Budziszewskiej, Olgi Cieślak, Niny Gąsowskiej, Darii Grad, Ryszarda Lynx Łobosa, Marii Matuszewskiej, Barbary Matuszewskiej-Berg, Anny Rogali, Darii Selka-Bonna, Włodzimierza Starościaka, Sylwii Sikory-Tyszki
- 2012 – 9 lutego w siedzibie Urzędu Miasta podpisano umowę o dofinansowanie projektu „E-MILANÓWEK” zintegrowanego systemu wspomagającego zarządzanie miastem i wspierającego rozwój e-usług w ramach budowy Miejskiej Sieci Informatycznej w Milanówku, realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (2007-2013)
- 2012 – Od 1 kwietnia obsługę mieszkańców Milanówka, w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, przejmuje rozpoczyna powołana spółka prawa handlowego „Milanowskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji” (MPWiK Sp. z o.o.). Spółka jest w 100% własnością Gminy.